Romaanse beeldhouwkunst

Autun, Cathédrale St. Lazare

Vanaf de vijfde eeuw tot grofweg het midden van de elfde eeuw is de monumentale beeldhouwkunst in Europa zelden beoefend. De driedimensionale kunst beperkt zich hoofdzakelijk tot kleine beeldjes en reliëfs. Voorzover er grotere beelden gemaakt werden was dat hoofdzakelijk in hout.
Tussen 1050 en 1100 kwam er weer veel belangstelling voor de beeldhouwkunst in steen. Het betreft beeldhouwwerk dat de gelovigen diende te onderrichten. Deze herleving heeft waarschijnlijk zijn oorsprong in kerken langs de pelgrimswegen naar Santiago de Compastela.
Vanaf 1100 werd het portaal steeds vaker op dezelfde wijze ingedeeld. Boven het portaal bevond zich een half cirkelvormig timpaan. De cirkelvormige zijde werd omgeven door een lijst, archivolt genaamd. Onder het timpaan bevindt zich een latei.

Centraal in het timpaan van het hoofdportaal is gewoonlijke een tronende Christus afgebeeld. Deze tronende Christus is meestal omringd door de vier wezens van de Apocalips. Het laatste oordeel was eveneens zeer populair. Deze voorstellingen kwamen vaak voor in de middeleeuwse kerkportalen, omdat daar recht werd gesproken.

Aan het begin van de twaalfde eeuw beleefde de romaanse kunst in Frankrijk een hoogtepunt. De beeldhouwkunst beperkte zich toen gewoonlijk tot afgebakende architectonische onderdelen, zoals kapitelen en timpanen. Middeleeuws beeldhouwwerk werd in felle kleuren beschildert.