Late Renaissance of Maniërisme (1530-1600)

Er zijn vele definities in omloop over het woord maniërisme die elkaar inhoudelijk gezien niet volledig dekken. Deze uitleg zal zich richten op de meest gangbare opvattingen omtrent dit begrip. Gewoonlijk wordt het maniërisme gerekend tot de renaissance. Men deelt de renaissance dan op in vroege renaissance (1420-1500), hoge renaissance (1500-1530) en het maniërisme (1530-1600). Bij deze indeling hoort echter een kantekening. Het oeuvre van sommige kunstenaars die gerekend worden tot de hoge renaissance bevat werk wat soms geruime tijd na 1530 vervaardigt is. (Michelangelo stierf immers pas in 1564 en Titiaan in 1576). Dit werk wordt echter wel tot de hoge renaissance gerekend. Men spreekt gewoonlijk van Maniërisme als de kunstenaar in kwestie na 1520 zijn gerijpt.

The Dream of Alessandro Farnese
Tintoretto, Jacopo
Buy posters at AllPosters.com

Andere voorwaarden betreffende het maniërisme is de stijl. Het maniërisme is sterk beïnvloed door het werk van Titiaan, Rafaël en Michelangelo.

Terwijl tijdens de vroege renaissance en de hoge renaissance het natuurlijke en harmonie nagestreefd werd in de beeldende kunst werd gedurende het maniërisme het kunstmatige en disharmonie nagestreefd.Allerlei regels betreffende bijvoorbeeld de weergaven van de mens die gebaseerd waren op de klassieke kunst en de natuur (anatomie) werden losgelaten. In plaats van de klassieke geproportioneerde figuren kwam men tot lange en zeer slanke figuren met relatief kleine hoofden. Ook in de architectuur neemt men afstand van veel regels die er geformuleerd waren om harmonie en het klassieke schoonheidsideaal te bereiken.

Madonna & Child on the Clouds
Parmigianino
Buy posters at AllPosters.com

De kunst van het maniërisme is dynamischer en soms zelfs wat pathetisch. Het maniërisme vormt dan ook een overgangsvorm tussen de renaissance en de barok. Vertegenwoordigers zijn bijvoorbeeld Parmigianino, Tintoretto, El Greco, Giovani Bologna, Guilio Romano en Giorgio Vasaci