Franse renaissance kastelen

Het kasteel van Chambord

Het kasteel van Chambord vormt een bijzonder geslaagde combinatie van de Franse en Italiaanse architectuur. De bouw van dit kasteel startte in 1519. Kenmerkend voor de Franse architectuur zijn de kasteeltorens, de hoge schoorstenen en de grote rijk versierde dakramen met wimbergen. De vele versieringen in de steile dakzone wekken de indruk van een stad en onderstrepen de macht en de rijkdom van de koning. Dergelijke architectonische elementen zijn kenmerkend voor de gotische kastelen op Franse bodem. Ook de donjon die omring is door vier hoektorens sluit aan bij de traditie. Haast alle Franse renaissance kastelen hebben dergelijke rijkversierde dakzones. De symmetrie is echter ontleend uit de renaissance architectuur. Hetzelfde geldt voor de pilasters die de ramen flankeren en het horizontale lijstwerk op de gevel die zich onder en boven de ramen bevinden.

De wenteltrap in het kasteel van Amboise

De beroemde trap van het kasteel van Amboise is gebouwd tussen 1515 en 1524. Deze trap, die is gelegen in de Frans I vleugel, is ouder dan de dubbele wenteltrap van het kasteel van Chambord. Beiden zijn bekende voorbeelden van de Franse renaissance-stijl. De stijl van de trap van Amboise lijkt de wenteltrap van Chambord te hebben beïnvloed. Toch is er ook een groot verschil, de trap van Amboise is geïnspireerd door de Italiaanse hoge renaissance terwijl die van Chambord gekenmerkt wordt door maniëristische eigenschappen.

De galerij van Catharina de’Medici in het kasteel van Chenonceau

Deze elegante galerij naar Florentijns voorbeeld is gebouwd tussen 1570 en 1576 naar een ontwerp van Phililbert Delorme. Het is opvallend hoe consequent de gevel is opgebouwd uit repeterende eenheden. De pijlers van de brug begrenzen een eenheid. De galerij is opgebouwd uit vijf identieke eenheden. Subtiele en consequent voortgezette variaties dragen bij aan het elegante karakter. Zo zijn de ramen boven de pijler aan de bovenzijde rond, terwijl andere ramen rechthoekig zijn. De ramen boven de pijler lijken een variatie op de ruimte tussen de pijlers. De rechthoekige ramen op de erboven gelegen verdieping worden door een halfrond fronton afgesloten. Dergelijke subtiele en consequent doorgetrokken variaties binnen een door symmetrie bepaald ontwerp was uniek in Frankrijk. De principes van de Italiaanse renaissance zijn in het kasteel van Chenonceau grotendeels verwezenlijk. In Amboise en Chambord heeft men daarin zich alleen oppervlakkig laten inspireren door de Italiaanse renaissance. De vormgeving van deze galerij wijst echter ook al vooruit naar het Franse classicisme.