neo-expressionisme

Het neo-expressionisme is een zeer gevarieerde en mondiale richting die in de jaren zeventig in opkomst was. Meestal gebruiken we deze benaming voor de schilderkunst. De meest in het oog springende kenmerken zijn een vrije, soms zelfs onstuimige schildertrend en de emotionele geladenheid van de werken. Soms spreekt men ook over neo-expressionisme in de beeldhouwkunst (bv. Anish Kapoor) en de architectuur (bv. Frank Gehry en Dane Jorn Utzon).

N Komplex,1976
Penck, A.R.
Buy posters at AllPosters.com

Deze expressionistische kunst was destijds een opmerkelijk verschijnsel aangezien de koele abstraherende kunst van de minimal art en conceptuele stijl zegevierde. De schilders van het neo-expressionisme hadden zin voor figuratie, emoties, geschiedenis, subjectiviteit, symbolisme, driften (m.n. seksualiteit) en verhalende elementen. Dergelijke elementen werden door de meeste abstraherende stromingen uit het recente verleden verfoeid.

Het neo-expressionisme leefde sterk in Europa, vooral in Duitsland. Belangrijke Duitse kunstenaars zijn Gerhard Richter, Georg Baselitz, A.R. Penck, Sigmar Polke, Jörg Immendorf en Anselm Kiefer. Ook de Neue Wilden worden gerekend tot deze richting. De term Neue Wilden is ontleend aan een tentoonstelling te Aken in 1980 die deze naam als titel droeg. Tot de exposerende kunstenaars behoorden Baselitz, Penck en Lupertz. Wanneer we deze term minder ruim nemen doelen we op de leden van de Mühlheimer Freiheit ( Dahn, Dokoupil, Rainer Fetting). De Ugly Realists (Markus Lüpertz) behoren eveneens tot het neo-expressinisme.

Ten x den x zen,1983
Penck, A.R
Buy this Art Print at AllPosters.com

De Duitse neo-expressionisten zijn sterk beïnvloed door Duitse expressionistische kunstenaars uit het verleden. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog was er een richting die duidelijk op de eigen culturele identiteit was gericht. Velen namen daar aanstoot aan. Daar kwam nog bij dat deze kunstenaars vaak verwezen naar de Tweede Wereldoorlog en de naoorlogse situatie. Destijds vond men dat Duitsers daarover niet hoorden te communiceren.

De term neo-expressionisme wordt ook gebruikt voor expressionistische tendensen buiten Duitsland. De Italiaanse neo-expressionisten worden transavanguardia of transavant-garde genoemd (Sandro Chia, Enzo Cucchi en Francesco Clemente). Figuration Libre is in Frankrijk actief. Jenny Saville behoort tot de bekendste en opmerkelijkste kunstenaars uit Groot-Brittannië. In de Verenigde staten zijn ook neo-expressionistische kunstenaars werkzaam.Vaak bekritiseren deze kunstenaars de Amerikaanse samenleving. Bekend zijn de New Image Painters ( Eric Fischl) en de Bad Painters (Julian Schnabel en Malcolm Morley). Tot de bekende voorlopers van het neo-expressionise behoren Lucian Freud, Jean Rustin en Arnulf Rainer.