Schilderkunst barok
Rond 1580 begon het Vaticaan nog meer geld uit te geven voor beeldende
kunst en architectuur. Hierdoor trokken veel kunstenaars en architecten
naar Rome. De belangrijkste schilder onder hen is Caravaggio, die afkomstig
was uit de omgeving van Milaan. Hij schepte een oeuvre dat door heel
veel kunstenaars wordt nagevolgd o.a. Rembrandt en de Utrechtse Caravaggisten
(bestaande uit o.a. G. van Honhorst, H. ter Brugghen, en D. van Baburen).
Typerend voor Caravaggio is het doordringende realisme. Dit realisme
wordt opvallend ver doorgevoerd in zijn heiligen. Deze zijn weergegeven
als gewone mensen i.p.v. nobele heroïsche gestalten. Verder onderscheid
zijn werk zich door een dramatische lichtbehandeling. Er is een groot
contrast tussen licht en donker. Met name deze lichtbehandeling wordt
nagevolgd door talrijke schilders.
The Cardsharps
Caravaggio
Buy posters at AllPosters.com
Bij ons zie je dat de schilderkunst van de republiek der Verenigde
Nederlanden zich geleidelijk aan anders ontwikkelt ten opzichte van
Vlaanderen. In de 15e en 16e eeuw had Vlaanderen veel kunstenaars die
hun invloed deden gelden op de kunstenaars in het huidige Nederland.
In de 17e eeuw ontwikkelt de Republiek der Verenigde Nederlanden zich
onafhankelijk van Vlaanderen. Snel treden er grote verschillen op. In
de Republiek der Verenigde Nederlanden had je bijvoorbeeld veel meer
verscheidenheid. Dit kwam doordat in Vlaanderen Rubens de andere kunstenaars
overschaduwde en Antwerpen (waar Rubens woonde en werkte) het enige
leidinggevende centrum was. In de Republiek der Verenigde Nederlanden
had je daarentegen meer bekende meesters en plaatselijke scholen (zoals
Haarlem, Utrecht, Leiden, Delft).
Study for the Figure of Christ
Rubens, Peter Paul
Buy posters at AllPosters.com
Door het hervormende geloof waren er eveneens geen opdrachten van staat
en kerk. Een gering aantal opdrachten was afkomstig van stadsbesturen,
andere openbare organisaties en particulieren. De belangrijkste inkomstenbron
voor de schilder was de particuliere verzamelaar geworden. Voor het
eerst in de westerse kunstgeschiedenis gingen kunstenaars hoofdzakelijk
voor de markt werken in plaats van in opdracht. Deze markt was groot.
Niet alleen de rijken kochten schilderijen, ook de gewone burger. Er
heerste hier bij alle geledingen van de bevolking (behalve de allerarmsten)
een verzamelaarmanie.
In Vlaanderen was de belangrijkste inkomstenbron nog altijd kerk en
staat. De barok als stijl deed zich ook sterker manifesteren
in Vlaanderen.
|
