Majolikahuis en het Huis met de Medaillons

(Wienzeile nummer 38 en 40, beiden ontworpen door Wagner in 1898-1899)

Aan de Naschmarkt grenzen twee opvallende panden van Otto Wagner. Het zijn appartementenblokken uit 1898- 1899 die de Wagner-gebouwen genoemd worden. Ze vormen een hoogtepunt van de Weense Jugendstil. Het Majolikahuis op de Linke Wienzeile nummer 40 dankt zijn naam aan de keramische tegels die de gevel domineren. De naam van het gebouw verwijst naar de Italiaanse geglazuurde tegels. De ritmische lijnen en roze bloemen op deze tegels vormen gezamenlijk een over de verdiepingen doorgetrokken rozenstruik.

Otto Wagner; Wienzeile nummer 40

Het feit dat Wagner naast de ontwerper van de Wagner-gebouwen ook de opdrachtgever is geeft hem extra vrijheid. Het hoekhuis naast het Majolikahuis, op Linke Wienzeile nummer 38, wordt ook wel het Huis met de Medaillons genoemd (stucdecoraties). Het vergulde ornament is hoofdzakelijk door Kolo Moser ontworpen. Op de bovenste etage bevinden zich medaillons met vrouwenprofielen en palmbladeren met daaronder gestileerde pauwenstaarten. Kolo Moser heeft ook de entreehal versierd. De ingang bevindt zich om de hoek. In Linke Wienzeile nummer 40 wordt het totaalkunstwerk overtuigend in het interieur nagestreefd. Een smeedijzeren hekwerk met gestileerde plantmotieven kronkelt rond de liftkoker en de binnenkant van de trap.

Otto Wagner; Wienziele nummer 38

De keramische tegels van Wienzeile nummer 40 en de goudkleurige stucdecoraties van Wienzeile nummer 38, vormen wellicht de meest opvallende aspecten aan de gevel voor de hedendaagse beschouwer. Van groter architectuurhistorisch belang is echter dat Wagner de gebruikelijke omlijsting van vensters achterwege heeft gelaten en dat de klassieke nadruk op enkel de eerste etage, de piano nobile, is vervallen. In plaats daarvan heeft hij beide onderste verdiepingen met winkels geaccentueerd door ijzeren balkons met bladdecoratie. Zijn hogere verdiepingen zijn in zijn tijd beschouwd bijzonder vlak. Dit komt duidelijk tot uiting door de Wagner panden te vergelijken met de nabijgelegen architectuur uit dezelfde tijd. Het is rond 1900 vanzelfsprekend om de façade plastisch uit te werken met onder meer traditionele structurele elementen. Met dit ontwerp neemt W agner, in samenwerking met zijn medewerker Joseph Maria, een beslissende stap op weg naar het moderne winkelpand. Wagner heeft de hoek van Wienzeile 38 overigens eveneens bijzonder vormgegeven. De twee onderste verdiepingen zijn afgeschuind en de bovenste verdiepingen zijn afgerond. De met beelden versierde loggia van de bovenste afgeronde verdieping beklemtoont dat de vormgeving van het afgeronde gedeelte is afgestemd op de rest van de gevel zonder dat het er volledig uit voort vloeit.