Pablo Picasso

( 1881-1973)

Picasso wordt alom beschouwd als de meest invloedrijke kunstenaar van de twintigste eeuw. Zijn belangrijkste werken heeft hij gemaakt voor de Tweede Wereldoorlog. Hij bleef echter gedurende zijn hele leven een fanatieke kunstenaar. Zelfs de avond voor zijn dood op 91-jarige leeftijd was hij aan het schilderen. Naast schilder was hij ook beeldhouwer, grafisch kunstenaar, illustrator en keramist. Hij heeft ook decors en kostuums voor het theater ontworpen.

De vader van Picasso was tekenleraar en kunstschilder. Hij had het talent van zijn zoon al op jonge leeftijd erkend. Picasso volgde op zijn vijftiende gedurende een korte tijd een opleiding aan de academie van Barcelona waar zijn vader werkzaam was. De eerste klassen mocht hij overslaan.

In 1900/1901 werkte hij enkele maanden in Parijs. Zijn schilderijen uit die tijd zijn beïnvloed door Lautrec ( lijnvoering en thema, het uitgaansleven) en het impressionisme (stralende kleuren).

The Old Guitarist, 1903
Picasso, Pablo
Buy this Art Print at AllPosters.com

Terug in Barcelona ontwikkelde hij een eigen stijl. Hij schilderde geïsoleerde figuren tegen een blauwe achtergrond. Veel van deze melancholische figuren zijn getekend door armoede. De gestalten zijn doorgaans langgerekt en hoekig terwijl blauwe tinten domineren. Deze stijl wordt daarom de blauwe periode genoemd (duurde van 1901 tot 1905). Een kenmerkend voorbeeld uit deze tijd is De oude gitarist uit 1903 (olieverf op hout, 121.3 x 82.5 cm., The Art Institute of Chicago).

Family of Saltimbanques
Picasso, Pablo
Buy this Art Print at AllPosters.com

In mei 1904 trok Picasso definitief naar Parijs. Zijn leefomstandigheden verbeterden geleidelijk. Zijn schilderijen werden minder melancholisch. De zelfkant bleef echter een belangrijke rol bleef spelen. R ood, terracotta, oker en roze waren toen veelgebruikte kleuren. Men spreekt van de roze periode (1904-1906). Veelvoorkomende onderwerpen zijn circusartiesten en toneelspelers. De kunstenmakersfamilie uit 1905 is typerend voor de roze periode (olieverf op linnen, 212.8 x 229.6cm. National Gallery of Art Washington).

Les Demoiselles d'Avignon
Picasso, Pablo
Buy this Art Print at AllPosters.com

In het najaar van 1906 begon Picasso schetsen te maken voor Les demoiselles d’Avignon (olieverf op linnen, 243.9 x 233.7 cm., Museum of Modern Art te New York). Hij heeft zeker 809 studies gemaakt voor dit schilderij. Thema was de prostitutie. Aanvankelijk was het onderwerp voorzien van een matroos en een student met doodshoofd. Inhoudelijke verwijzing naar geslachtsziektes en vergankelijkheid laat hij in een later stadium achterwege. Hij concentreerde zich steeds meer op de compositie en de vormgeving. Geleidelijk aan werden de voorbereidende schetsen radicaler. In juli 1907 begon hij het uiteindelijke doek te schilderen. Les demoiselles d’Avignon was bijzonder vernieuwend en shockeerde zelfs collega-kunstenaars als Matisse en Braque. Het doek loopt vooruit op het kubisme door de vereniging van verschillende gezichtspunten en het versnipperen van het beeld. De ordening in dit grensverleggende doek is streng en afgewogen. De middenas is geaccentueerd door de punt van de tafel en de middelste vrouw.

Three Musicians
Picasso, Pablo
Buy this Art Print at AllPosters.com

Samen met Braque ontwikkelde Picasso het kubisme. Hun kubistische werken worden onderverdeeld in de geometrische, analytische en synthetische fase (zie kubisme).

In 1914 moest Braque in dienst. Het samenwerkingsverband stopte. Picasso werkte nog een aantal jaren in de kubistische stijl verder. De drie muziekanten uit 1921 (olieverf op linnen, 203 x 188 cm., Philadelphia Museum of Art) is één van zijn beroemdste synthetisch kubistische schilderijen. De vormgeving doet denken aan collages. Tegelijkertijd werkte hij in een neoklassieke stijl. De lijntekening is van groot belang in dergelijke werken. Harlekijn met spiegel uit 1923 ( olieverf op linnen, 100x 81cm., Fondazione Thyssen-Bornemisza) is een voorbeeld van deze stijl.

Harlequin and Mirror
Picasso, Pablo
Buy this Art Print at AllPosters.com

In januari 1937 kreeg Picasso de opdracht een groot doek te schilderen voor het Spaanse paviljoen op de Wereldtentoonstelling in Parijs. Het onderwerp was in de eerste instantie de vrijheid van de kunsten. In April 1937 werd het Basische dorpje Guernica door naziebommenwerpers met de grond gelijk gemaakt om de Spaanse fascisten te ondersteunen. Door deze tragedie verandert Picasso van onderwerp.Zo ontstond het schilderij Guernica (olieverf op doek, 3.5 x 7.8 cm., Centro de Arte Reina Sofía, Madrid). Er zijn geen concrete verwijzingen naar het bombardement. De soldaat met het zwaard, het gevleugelde paard en het elektrische licht dragen bij aan een verbreding van het thema tot het leiden van de mensheid in oorlogstijd. Picasso heeft overigens wel vaker werken gemaakt waarin hij een positie innam tegen geweld of voor vrede.

In zijn privé leven meed hij fysiek geweld niet. Hij genoot ervan als zijn vrouwen ruzie om hem hadden, mishandelde in ieder geval enkele onder hen en hield hartstochtelijk van stierengevechten.