Henri Matisse
( 1869 - 1954)
Henri Matisse werd geboren op 31 december 1869 in Le Cateau, het noordoosten van Frankrijk. Hij volgde een klassieke opleiding aan het gymnasium en een 2-jarige rechtenopleiding in Parijs. In 1889 werkte hij als klerk op een advocatenbureau en volgde hij een tekencursus. Nadat hij in 1890 wegens een blindedarmontsteking bijna een jaar bedlegerig was, keerde hij terug naar Parijs om kunstenaar te worden.
Zijn keuze voor de beeldende kunst bracht aanvankelijk moeizame jaren met zich mee wegens afwijzingen en geldgebrek. Als voorbereiding op het kunstenaarsschap wou hij een opleiding volgen aan de École des Beaux-Arts. Ondanks voorbereidende lessen bij een kunstenaar en aan de kunstnijverheidschool werd hij niet toegelaten in 1892. Op de kunstnijverheidsschool (École des Arts décoratifs) werd hij bevriend met Albert Marquet ( 1875-1947 ). Beide schilders bezochten sinds 1893 als gaststudent het atelier van de symbolistische schilder Gustave Moreau. In maart 1895 werden zij officieel als student van Moreau aan de Ecole des Beaux-Arts ingeschreven. In 1898 trouwde Matisse met Amélie en verliet hij de École des Beaux-Arts. Toen hij terug wilde naar de academie was hij niet meer welkom. Aangezien hij vond dat hij nog niet rijp was voor het kunstenaarsschap sloot hij zich aan met de Académie Julian en een door ene Camillo opgerichte academie. Op de laatstgenoemde academie leerde hij André Derain kennen. Deze schilder stelt hem voor aan zijn vriend Maurice de Vlaminck. Rond 1900 raakt Matisse gedeprimeerd, succes bleef uit en zijn werk kon hij niet verkopen.
Rond 1904/1905 ging het weer beter met Matisse. Zijn schilderijen, aanvankelijk sterk beïnvloed door het impressionisme en het post-impressionisme, ontwikkelen zich in een individuele richting. Zijn werk beïnvloedde de schilderkunst van Derain, De Vlaminck en Marquet. In 1905 exposeerde hij met deze kunstenaars in de Parijse Herfstsalon. Het publiek was ontsteld door hun spontane schildertrend en de felle kleuren zonder nuances. De kunstcritici Louis Vauxcelles noemde hun naar aanleiding van deze expositie fauves, wilde dieren. De ophef concentreerde zich rond een portret van Matisse. Naamsbekendheid en verkoop waren het gevolg. Vanaf 1909 genoot Matisse erkenning en royale inkomsten.
In mei 1906 bezocht Matisse Algerije. De toegepaste islamitische kunst intrigeerde hem. Hij kocht er onder meer keramiek en stoffen. Deze souvenirs heeft hij meerdere malen geschilderd. Door de islamitische kunst veranderde zijn stijl. Hij begon geleidelijk aan de kleuren in vlakken op te brengen en de platheid van het doek te benadrukken. De tekening begon gelijkenissen te vertonen met de arabesk. Deze stijl kwam in 1908 tot rijping.
Decoratieve perioden en perioden waarin de realiteit minder vereenvoudigd was wisselden elkaar af gedurende zijn leven. Haast al zijn werken roepen positieve emoties op. Een uitzondering vormt echter de periode 1914 tot 1916 waarin de kleuren donker werden en de vormen naar het abstracte neigden.
Aan het einde van zijn leven, toen hij een bejaarde en bedlegerige man was, verrijkte hij zijn oeuvre. Aan het einde van de jaren veertig en begin jaren vijftig werden de vormen en kleurstellingen eenvoudig. Het werk uit deze periode oogt nog frisser en vrolijker dan voorheen. Bekend is zijn boek Jazz uit 1947. De Illustraties daarvoor kwamen tot stand door te knippen in handgeschilderd papier. Hij maakte toen ook ontwerpen voor glas-in-loodramen in deze techniek. Een jaar voor zijn dood maakt hij dergelijke collages op groot formaat. Bekend uit die tijd is Een herinnering aan Oceanië.
|
