Dadaïsme

Het dadaïsme is een beweging in de beeldende kunst en de literatuur die ontstond in Zürich in 1916. De dadaïsten waren ontgoocheld over de beschaving die de eerste wereldoorlog voortbracht. Ontgoocheling, woede en frustratie over deze oorlog bond hun. Meerderen onder hen hebben gezegd dat de Eerste wereldoorlog alle morele en esthetische waarden zinloos hadden gemaakt. Zij keerden zich tegen de gevestigde normen en waarden en de traditionele kunsten. In plaats daarvan stelden zij anarchisme, primitivisme en nihilisme. Ze meenden dat de maatschappij verlost moest worden van systemen die berusten op logica en rede. Dada betrof meer een geesteshouding dan een artistieke stijl.

The Lovers
Man Ray
Buy posters at AllPosters.com

Men spreekt ook over anti kunst, omdat Dada de waarde van kunst ontkende. Het café Cabaret Voltaire was het trefpunt van het internationale gezelschap. Hugo Ball heeft het Cabaret Voltaire gesticht. Zwitserland was door zijn neutrale houding een toevluchtsoord voor wie de oorlog wilde ontvluchten. Tristan Tzara, Hugo Ball, Hans Richter, Hans Arp en zijn vrouw Sophie Taeuber-Arp waren werkzaam in Zürich.

Jaconde aux Mustaches (L.h.o.o.q.)
Duchamp, Marcel
Buy posters at AllPosters.com

Het dadaïsme verbreide zich naar andere plaatsen, m.n. na afloop van de Eerste Wereldoorlog. In Berlijn waren o.a. Raoul Hausmann, John Heartfield, Georg Grosz en Hannah Höch werkzaam. Hun werk was vaak politiek geladen. Max Ernst en Arp hadden in 1919 in Keulen een dada beweging opgericht. In Hannover werkte de dadaïstische kunstenaar Kurt Schwitters. In New York ontstond een soortgelijke beweging die onafhankelijk was van Zürich. Duchamp, Picabia en Man Ray waren daar werkzaam.

Tussen 1921 en 1922 was er ook sprake van een Dada tak in Parijs. Duchamp, Picabia, Man Ray, Ernst, Tzara en Arp waren naar Parijs getrokken. Dichters als André Breton en Louis Aragon sloten zich bij hen aan. Een ruzie tussen Tzara, Picabia en Breton maakte een einde aan deze tak. Tussen 1922 en 1924 liep het Dadaïsme ten einde. Veel dadaïsten sloten zich aan met het surrealisme.

Het dadaïsme had echter grote invloed op de volgende generaties kunstenaars. De performance kunst, Neodada en het nouveau réalisme zijn sterk door het dadaïsme beïnvloedt.