Constructivisme

Net als het suprematisme is het constructivisme een Russische kunstbeweging. Beide kunstbewegingen stellen abstractie en geometrische vormen centraal. Het constructivisme ontstond rond 1914 in de constructies van Tatlin. Aanvankelijk sprak hij over productivisme i.p.v. constructivisme.

Architectonisch schilderij, 1917, doek, 80 cm x 98,1 cm

Eind 1916 werd Tatlin vergezeld door o.a Naum Gabo (1890-1977), Anton Pevsner (1884-1962), Alexander Rodtsjenko ( 1891-1956) en El Lissitsky (1890-1941). Liubov Popova ( 1889-1924) sloot zich later aan. Ze werkten met industrieel vervaardigd materiaal als glas, hout, metaal plastic en beton. Hun werk bezong immers een technologisch tijdperk. Volgens Tatlin moest kunst een sociaal doel dienen. Deze opvatting zorgde voor rivaliteit met Melevitch en het suprematisme, die daar anders overdacht.

Het kubisme en het futurisme hebben de constructivisten sterk beïnvloed. De constructivisten geloofden evenals de futuristen in een toekomst die door de machine en wetenschap verregaand verbeterd zou worden. De technologie speelde dan ook vaak een rol in hun werk. Zij geloofden dat de kunst de maatschappij kon veranderen. Rond 1920 werd het constructivisme belangrijker geacht dan het suprematisme omdat zij een sociale en functionele toepassing aanmoedigde. Ze wilden de nieuwe politieke machthebbers steunen door hun kunst. Gedurende enkele jaren omarmt de staat deze progressieve kunst. Eind jaren twintig werd het constructivisme door Lenin en vervolgens door Stalin afgewezen. Het socialistisch realisme was vanaf toen de enige gewenste stijl.

Gabo en Pevsner verlieten het constructivisme van Tatlin in 1920. De broers waren niet ingenomen met de propagandistische werken van Tatlin. Beiden emigreerden naar West-Europa. Men noemt de stijl die zij in Europa verspreiden Europees of Internationaal constructivisme. Ook El Lissitzky emigreerde naar Europa. Na 1920 beïnvloeden de Russische moderne kunst het Bauhaus en de Stijl.